Όταν ο Μάρσαλ Μακ Λούαν μιλούσε προφητικά στα γραπτά του (ήδη από τις αρχές της δεκαετίας του '60...) για το «παγκόσμιο χωριό» (global village) μάλλον δεν γνώριζε και προφανώς δεν εννοούσε τον Άγιο Νικόλαο Βοιών.

Κι όμως, το μικρό πανέμορφο χωριό της Λακωνίας με τις λίγες εκατοντάδες μόνιμους κατοίκους είναι ίσως ένα από τα πιο χαρακτηριστικά παραδείγματα αυτού «που εννοούσε ο ποιητής»

Αξιοποιώντας τις γνώσεις και το μεράκι κάποιων «δικών του παιδιών» (με την καλή κι όχι με την κακή έννοια που έχει αποκτήσει η έκφραση, τα τελευταία χρόνια), που δεν κόπιασαν μόνα τους, αλλά βοηθήθηκαν από το σύνολο των εντός και εκτός του χωριού Αγιο-Νικολαϊτών, μπορεί δίκαια να υπερηφανεύεται για τον τρόπο με τον οποίο σχεδόν το σύνολο των κατοίκων του απολαμβάνει σήμερα τις περισσότερες δυνατότητες των Τεχνολογιών Πληροφορικής & Επικοινωνιών όχι θεωρητικά, αλλά στην καθημερινότητά του.

Κι όχι μόνο οι νέοι, όπως θα περίμενε κανείς, αλλά και πολλοί μεγαλύτεροι σε ηλικία, που ανακάλυψαν όψιμα τι εστί εξωστρέφεια, πόσες προοπτικές ανοίγονται για τους ίδιους και το χωριό λόγω της σύνδεσής του με τον «έξω κόσμο» μέσω του Internet, και φυσικά... το χαίρονται με το παραπάνω!

Άλλωστε, μόνο συμβατικούς δεν μπορείς να χαρακτηρίσεις τους κατοίκους αυτού του χωριού. Όταν σ' όλη την Ελλάδα, οι εκκλησιές του Προφήτη Ηλία στέκουν - τηρώντας ως τις μέρες μας την παράδοση, που ξεκίνησε στην αρχαιότητα, με τα ιερά του Ήλιου- στις πιο ψηλές βουνοκορφές, ο κατάλευκος Αϊ-Λιάς των Αγιονικολαϊτών βρίσκεται σ' ένα γραφικότατο λιμανάκι, το επίνειό τους, με το κύμα να του «φιλάει τα πόδια». Και ναι, καλά το καταλάβατε, ο Αϊ-Νικόλας είναι κτισμένος στο βουνό!  

Τα θαύματα άρχισαν νωρίς...

Οι ταμπέλες στο δρόμο είναι σαφείς: Εισέρχεστε σε περιοχή με δυνατότητα ασύρματης πρόσβασης (λέγε με WiFi) στο Internet. Καθώς προσπερνάμε την πρώτη, μπαίνοντας στο χωριό έπειτα από ένα μακρύ και δύσκολο ταξίδι (335 χιλιόμετρα είναι η απόστασή του Αϊ-Νικόλα από την Αθήνα), ο Παναγιώτης Κρανιδιώτης που ήρθε να μας παραλάβει από τη Νεάπολη και να μας συνοδεύσει στα επτά τελευταία χιλιόμετρα της διαδρομής, μου κορνάρει όπως προπορεύεται, για να τη δω.

Το πλατύ χαμόγελό του είναι ένα χαρακτηριστικό κράμα χαράς και υπερηφάνειας. Και πώς να μην είναι χαρούμενος και υπερήφανος, όταν αυτό που κατόρθωσαν μέσα σε λίγα, σε ελάχιστα χρόνια στο χωριό «τα δικά του παιδιά» μπορεί - μεταφορικά - να χαρακτηριστεί σαν το άνοιγμα ενός «παραθύρου» στον κόσμο.

Χαμένος στην εσχατιά της Πελοποννήσου, ο Αι-Νικόλας - είμαστε το τελευταίο χωριό της ηπειρωτικής Ευρώπης μου είπαν γελώντας και, για να το λένε, κάτι θα ξέρουν - δεν θα μπορούσε να διεκδικήσει δάφνες στον τομέα της εύκολης επικοινωνίας με τον υπόλοιπο κόσμο...

Η απόφαση μιας μικρής παρέας νέων με γνώσεις Πληροφορικής να στήσουν εκ των ενόντων έναν κόμβο για να ανταλλάσσουν μηνύματα και αρχεία, αλλά και να παίζουν παιχνίδια όταν βρίσκονται στην ιδιαίτερη πατρίδα τους, ήταν το πρώτο βήμα.

Για Internet, ούτε λόγος φυσικά... Ακόμα και σήμερα, οι γραμμές του ΟΤΕ καλύπτουν μονάχα τις ανάγκες των κατοίκων για επικοινωνία φωνής!

Όμως, η θεά Τύχη είχε άλλα σχέδια. O Aϊ-Νικόλας επιλέγεται ως ένα από τα οκτώ απομακρυσμένα χωριά, απ' όλη την Ελλάδα, που συμμετέχουν στο ευρωπαϊκό πρόγραμμα Rural Wings.

Στην ταράτσα του (μόλις διθέσιου και με φθίνοντα αριθμό μικρών μαθητών) δημοτικού σχολείου εγκαθίσταται μια μεγάλη δορυφορική κεραία και σε μια αίθουσα ο αναγκαίος εξοπλισμός για πρόσβαση στο Internet. Τα παιδιά και μαζί τους όλο το χωριό μπαίνουν με συνοπτικές διαδικασίες στην εποχή του Διαδικτύου.     

Χωριό μου, χωριουδάκι μου!

Οι νέες δυνατότητες αλλάζουν άρδην τα δεδομένα - ο Παναγιώτης Κρανιδιώτης, ο Γιάννης Δελακοβίας και οι φίλοι τους, η αρχική παρέα που έστησε το δίκτυο, χρειάζονται πλέον συστηματική βοήθεια κι αυτή έρχεται από το Σύνδεσμο Αγιονικολαϊτών, που εδρεύει στον Πειραιά.

Με τη στήριξή του, οι κόμβοι πολλαπλασιάζονται με γεωμετρική πρόοδο, ο κεντρικός εξοπλισμός αναβαθμίζεται με χρησιμοποιημένα μεν, αλλά ακόμα χρήσιμα μηχανήματα και αξιοποίηση των δυνατοτήτων του ελεύθερου λογισμικού. Το ασύρματο δίκτυο επεκτείνεται προς όλα τα σημεία του ορίζοντα και μαζί του «αυγαταίνουν» οι υπολογιστές σε σπίτια και επιχειρήσεις, πληθαίνουν οι χρήστες, αλλά και οι εφαρμογές.

Να βάλουμε Skype για να μιλάμε δωρεάν με τους δικούς μας, στο εξωτερικό; Να βάλουμε! Να μπαίνουμε στην ιστοσελίδα του χωριού (φυσικά, υπάρχει και μάλιστα είναι πολύ καλή, όπως υπάρχει και λογαριασμός στο Facebook!) ώστε να μιλάμε και να ενημερωνόμαστε με τοπικές ειδήσεις, όπου κι αν είμαστε καθημερινά; Να μπαίνουμε! Να δίνουμε εικόνα streaming από τις εκδηλώσεις μας; Να δίνουμε! Να τοποθετήσουμε μια web-κάμερα στον Αϊ-Λιά να βλέπουμε τις βάρκες μας, μη κινδυνέψουν από κάτι ξαφνικό; Να τοποθετήσουμε! Να φτιάξουμε ένα μετεωρολογικό σταθμό στην ταράτσα του σχολείου, για να παρατηρούμε τον καιρό, ώστε να τον λέμε και στην ΕΜΥ; Να φτιάξουμε! Να εγκαταστήσουμε ένα σύστημα παρακολούθησης της ναυσιπλοΐας (ΣΣ. το Marine Traffic, το πρόγραμμα από το πανεπιστήμιο Αιγαίου, που είχαμε παρουσιάσει σε παλιότερο TechnoΛογείν) ώστε να μαθαίνουμε ποιά καράβια περνάνε από τον Κάβο Μαλιά, πέρα στο βάθος, αλλά και να βλέπουμε πού βρίσκονται τα πλοία όσων δικών μας ναυτικών ταξιδεύουν; Να το εγκαταστήσουμε, βέβαια! Κέφι και διάθεση να 'χεις μονάχα...

Κι απ' ό,τι φαίνεται, στον Αϊ-Νικόλα υπάρχει περίσσευμα κι από τα δυο. Στις αρχές Αυγούστου, όταν εμείς επισκεφτήκαμε το χωριό, το δίκτυο είχε φτάσει τους 27 (!) κόμβους, υπήρχαν περισσότεροι από 250 μοναδικοί χρήστες και όλοι περίμεναν να «κτυπήσει κόκκινο» το Δεκαπενταύγουστο, όταν θα έρχονταν κι άλλοι «ξενιτεμένοι» για να δουν τους δικούς τους και να περάσουν λίγες (αλλά περισσότερες απ' ό,τι παλιά...) μέρες μαζί τους.

Γιατί, πέρα από τους ντόπιους φανατικούς χρήστες (ο ιδιοκτήτης της ταβέρνας του χωριού, Αντώνης Δαμιανάκης, μας εξομολογήθηκε ότι είναι πια εθισμένος και υποφέρει από στερητικό σύνδρομο τις μέρες που η πρόσβαση είναι είτε δύσκολη είτε αδύνατη...) οι οποίοι το βλέπουν σαν διέξοδο από την απομόνωση, η πλήρης κάλυψη WiFi είναι ένα επιχείρημα που ζυγίζει πολύ στην απόφαση των δικών μας (και ξένων) μη-μόνιμων κατοίκων, σ' ό,τι αφορά στην επιμήκυνση της παραμονής τους στον Αϊ-Νικόλα.            

Αν το δούμε πιο σοβαρά...

Από μόνο του, αυτό αποτελεί ήδη την καλύτερη δικαίωση για όλους εκείνους που πίστεψαν και βοήθησαν στη δημιουργία του δικτύου συνεισφέροντας με χρήμα, υλικά, γνώσεις και χρόνο. Όμως, το δίκτυο είναι και κάτι άλλο, πιο σημαντικό: πάνω απ' όλα, είναι μια επένδυση στο μέλλον των παιδιών του χωριού, που - με τη βοήθεια των δασκάλων τους, οι οποίοι αξιοποιούν με τον καλύτερο τρόπο τις τεχνολογικές δυνατότητες στην εκπαιδευτική διαδικασία, όπως μου τόνισαν όλοι όσοι μας μίλησαν - δεν έχουν τίποτα να ζηλέψουν από τους μαθητές των σχολείων στις πόλεις.

Θέλετε απόδειξη; Βγαίνοντας από την αίθουσα όπου φιλοξενούνται προσωρινά τα μηχανήματα έως ότου ετοιμαστεί ένα κανονικό και υψηλών προδιαγραφών computer room που έχει ήδη σχεδιαστεί, το μάτι μου πήρε κάτι πολύ μεγάλα ορθογώνια πακέτα, καλά τυλιγμένα και ακουμπισμένα στον τοίχο. «Τι είναι αυτά, παιδιά;» ρώτησα, περισσότερο από επαγγελματική διαστροφή. «Α, πήραμε δυο διαδραστικούς πίνακες» μου απάντησαν, χαμογελώντας. «Θα βάλουμε έναν σε κάθε τάξη, τώρα που θα αρχίσουν τα σχολεία... και θα προσπαθήσουμε να πάρουμε από ένα laptop σε κάθε παιδί, ώστε να κάνουν μάθημα μ' αυτά!»

Γιατί να μου φανεί παράξενο, λοιπόν, το γεγονός ότι στο ίδιο δημοτικό σχολείο, που πριν από λίγα χρόνια κινδύνευε να κλείσει, φέτος γράφτηκαν 27 παιδιά από το χωριό, αλλά κι από τις γύρω περιοχές; Παιδιά που θα φύγουν, βέβαια, για σπουδές αλλά κάτι μου λέει ότι τα περισσότερα - ανάλογα και με το τι θα διαλέξουν να κάνουν στη ζωή τους - θα ξαναγυρίσουν, σαν τον Παναγιώτη που ονειρεύεται μια ζωή «εκ περιτροπής», έξι μήνες στο χωριό κι έξι στην πόλη.

Όμως... Τι όμως; Θέλετε κάτι; Χρειαζόμαστε περισσότερη χωρητικότητα, μου λένε διστακτικά. Τώρα που εθιστήκαμε στο Διαδίκτυο και μάθαμε τι μπορούμε να κάνουμε μ’ αυτό, τώρα θέλουμε πραγματική ευρυζωνικότητα, υψηλότερες ταχύτητες, νέες υπηρεσίες, διαδραστικότητα... θέλουμε συνεργασίες με ιδρύματα, φορείς, να κάνουμε μαζί πράγματα, έργα θα κερδίσουμε και οι δυο, εμείς εμπειρίες, εκείνοι δεδομένα...

Όμως, οι τηλεπικοινωνιακές εταιρίες δεν μας έχουν καν στον προγραμματισμό τους, εδώ κάτω που είμαστε!  ΟΤΕ, ακούς;

ΥΓ. Η πληροφορία ότι κάτοικοι του χωριού συγκέντρωσαν τις απαραίτητες υπογραφές και κατέθεσαν αίτηση στη Νομαρχία Λακωνίας για τη μετονομασία του από Άι-Νικόλας σε IP Νικόλας, ελέγχεται ως ανακριβής...