Για την οικονομία του υδρογόνου έχουμε μιλήσει ξανά, εδώ στο «Technoλογείν», καθώς και για τα καλά που αναμένουμε - εν καιρώ - να φέρει στον πλανήτη και τις επόμενες από εμάς γενιές.

Το υδρογόνο είναι ένα στοιχείο που βρίσκεται σε αφθονία στη Γη και - ιδιαίτερα όταν παράγεται από ανανεώσιμες πηγές ενέργειας - μπορεί να αντικαταστήσει ως καύσιμο τους ακριβούς πια και όλο πιο σπάνιους ορυκτούς υδρογονάνθρακες, με σημαντική απόδοση και χωρίς την παραμικρή αρνητική επίδραση στο περιβάλλον, αφού το μοναδικό κατάλοιπο της «καύσης» του είναι... απλό νεράκι.

Με δεδομένα τα προβλήματα από το φαινόμενο το θερμοκηπίου, αλλά και το γεγονός ότι οι τιμές του πετρελαίου τραβούν την ανηφόρα, οι προσπάθειες για εναλλακτικές λύσεις και διάδοχες καταστάσεις των κινητήρων εσωτερικής καύσης είναι φυσικό να εντείνονται.

Η τεχνολογία των κυψελίδων καυσίμου (που δεν είναι καινούρια, αλλά τα τελευταία χρόνια οι εξελίξεις από πλευράς βελτιώσεων είναι ραγδαίες) έχει θέσει ισχυρή υποψηφιότητα. Αξιόπιστη και αποδοτική λύση, παράγει ηλεκτρική ενέργεια και θερμότητα με αντίδραση του υδρογόνου και του οξυγόνου, δίνοντας ως παραπροϊόν υδρατμούς.

Έτσι, μπορεί να αντικαταστήσει τους κινητήρες εσωτερικής καύσης στα κάθε λογής οχήματα, μπορεί να αξιοποιηθεί για την παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας και παράλληλα, μπορεί να καλύψει από ενεργειακής και θερμικής πλευράς κατοικίες και βιομηχανικές εγκαταστάσεις

Κι όπως θα περίμενε κανείς, σε εφαρμογή της γνωστής ρήσης «όποια πέτρα κι αν σηκώσεις, από κάτω θα βρεις 'Έλληνα» και σ' αυτόν τον τομέα η χώρα μας έχει φωνή και λόγο, με καινοτομικά προϊόντα και λύσεις...

Εν αρχή ην η έρευνα...

Η Advent Technologies δραστηριοποιείται στην έρευνα, την ανάπτυξη και την εμπορική διαθεσιμότητα καινοτόμων υλικών στο χώρο των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας, εστιάζοντας στις κυψελίδες καυσίμου και - σε μικρότερο βαθμό - στα φωτοβολταϊκά συστήματα.

Ειδικά στις πρώτες έχει αναπτύξει πρωτοποριακή τεχνολογία, δημιουργώντας κυψελίδες υψηλής θερμοκρασίας, οι οποίες προσφέρουν πολύ υψηλότερο επίπεδο απόδοσης από εκείνες της συμβατικής τεχνολογίας.

Η εταιρία ιδρύθηκε μόλις τον Φεβρουάριο του 2005 από επιστήμονες του Ερευνητικού Ινστιτούτου Χημικής Μηχανικής & Χημικών Διεργασιών Υψηλής Θερμοκρασίας (που ανήκει από το 1987 στο Ίδρυμα Τεχνολογίας & Έρευνας) και του Πανεπιστημίου Πατρών, με κύριους εκπροσώπους και ουσιαστικούς συνιδρυτές τον καθηγητή Ιωάννη Καλλίτση, το Δρα Στέλιο Νεοφυτίδη και τον Δρα Βασίλη Γρηγορίου.

Η χρηματοδότησή της εξασφαλίστηκε τόσο από ιδιώτες επενδυτές, που πίστεψαν στις προοπτικές της (Systems Sunlight, Velti, ILPRA, Dolphin Capital), όσο και από το πρόγραμμα ΠΡΑΞΕ β' του υπουργείου Ανάπτυξης, για συνολικό ποσό της τάξεως των 3 εκατ. €.

Και δεν είναι τυχαίο το γεγονός ότι ένα χρόνο αργότερα, τον Ιούνιο του 2006, το επιχειρηματικό σχέδιο της εταιρίας κέρδισε το πρώτο βραβείο στο 7ο Διεθνές Συνέδριο Επιχειρηματικών Συμμετοχών...

Η Advent βρήκε το ιδανικό περιβάλλον για την ανάπτυξη των προϊόντων της και την εγκατάσταση της πιλοτικής γραμμής παραγωγής στο Επιστημονικό Πάρκο Πατρών, «κοντά στο χώρο όπου παράγεται γνώση κι είναι εύκολη η αναζήτηση νέων συνεργατών, ανάμεσα στους πολλούς ταλαντούχους φοιτητές και νεαρούς αποφοίτους», όπως επεσήμανε στο Pathfinder ο διευθύνων σύμβουλός της, Δρ. Βασίλης Γρηγορίου.

Στήνοντας τα (μικρά, αλλά απαραίτητα) κεντρικά γραφεία της στην Αθήνα, η εταιρία απέκτησε από αρκετούς μήνες και θυγατρική (Advent Technologies North America Inc.) στη Βοστόνη, με στόχο να επεκτείνει την παρουσία της στην τεράστια (και πολύφερνη) αγορά της Βόρειας Αμερικής, όπου «γίνονται πράγματα».

Μάλιστα, παράλληλα συνήψε και στρατηγική συνεργασία με το Northeastern University της Βοστόνης, για την από κοινού ανάπτυξη τεχνολογιών, τα εμπορικά δικαιώματα των οποίων εκμεταλλεύεται εμπορικά η Advent Technologies.

Μια παγκόσμια πρωτιά

Για τους ανθρώπους της εταιρίας, η περσινή ήταν μια χρονιά ορόσημο, καθώς επιτεύχθηκαν πολλοί και σημαντικοί στόχοι, τόσο σε ερευνητικό, όσο και σε εμπορικό επίπεδο. Κορυφαίο γεγονός, η παρουσίαση - για πρώτη φορά παγκοσμίως - προϊόντων τα οποία μπορούν να λειτουργήσουν στους 200 βαθμούς Κελσίου για μεγάλο χρονικό διάστημα, με αξιοθαύμαστη σταθερότητα.

Η δυνατότητα αυτή ανοίγει νέα σελίδα στην τεχνολογία των κυψελίδων καυσίμου τύπου ΡΕΜ, καθώς μπορούν πλέον να χρησιμοποιηθούν πολλά και διαφορετικά καύσιμα κι όχι μόνο (ακριβό!) υδρογόνο υψηλής καθαρότητας.

Ήδη, η Advent έσπευσε να προστατεύσει την τεχνολογική καινοτομία της με μια σειρά διεθνών και αμερικανικών διπλωμάτων ευρεσιτεχνίας, με τη συνδρομή εξειδικευμένου αμερικανικού γραφείου νομικών.

Παράλληλα, διαμόρφωσε την εμπορική πολιτική της, αποφασίζοντας πως ο προσφορότερος (περιορισμένος μεν, αλλά καίριος) γι' αυτήν ρόλος, είναι να μείνει απλό μέλος της παραγωγικής αλυσίδας, διαθέτοντας σε παγκόσμιο επίπεδο διατάξεις μεμβράνης / ηλεκτροδίων σε μεγάλες εταιρίες οι οποίες κατασκευάζουν ολοκληρωμένα συστήματα κυψελίδων καυσίμου.

Η στρατηγική της δεν περιορίζεται μόνο στις άμεσες πωλήσεις μεμβρανών και συναφών διατάξεων, από τη γραμμή παραγωγής της Πάτρας που λειτουργεί σε πιλοτική βάση και παράγει προϊόντα, τα οποία εξάγονται στο σύνολό τους.

Ένα άλλο ζητούμενο είναι η σύναψη συμφωνιών εκχώρησης τεχνολογίας και τεχνογνωσίας, καθώς και ο πολλαπλασιασμός των κοινών προγραμμάτων ανάπτυξης με εταιρίες του εξωτερικού.

Η Πάτρα βρίσκεται ήδη σε «ανοικτή γραμμή» με αρκετά ερευνητικά κέντρα και ινστιτούτα πανεπιστημιακών ιδρυμάτων και εταιριών, ενώ ανάμεσα στους πιο γνωστούς πελάτες της εταιρίας συγκαταλέγεται η γερμανική αυτοκινητοβιομηχανία Volkswagen AG, η οποία αναπτύσσει οχήματα τεχνολογίας υδρογόνου υψηλής θερμοκρασίας.

Η πιο μεγάλη ώρα είναι τώρα...

Αν πιστέψουμε τις προβλέψεις των ειδημόνων, η αγορά των κυψελίδων καυσίμου αναπτύσσεται ραγδαία: θα πλησιάσει τα 2 δις € ως το 2011 και θα δεκαπλασιαστεί, φτάνοντας στα 20 δις, ως το 2020. Μπροστά σε ένα τέτοιο πλούσιο «τραπέζι», ποια θα είναι, λοιπόν, τα επόμενα βήματα για την ελληνική εταιρία;

Ο κ. Γρηγορίου είναι λιτός και σαφής: ενίσχυση της θυγατρικής στις Ηνωμένες Πολιτείες και στελέχωση με έμπειρους τεχνικούς και εμπορικούς συνεργάτες από την αγορά των κυψελίδων καυσίμου, επέκταση του τμήματος Έρευνας & Ανάπτυξης στην Πάτρα και αύξηση του όγκου παραγωγής, με τη δημιουργία μιας νέας μονάδας μέσα στα όρια της ελληνικής επικράτειας, καθώς «εδώ μπορούμε να πετύχουμε ακόμα το συνδυασμό του χαμηλού κόστους με το υψηλό επίπεδο γνώσεων».

Κι αυτό είναι μόνο το ένα σκέλος ... Πολλοί είναι εκείνοι που υποστηρίζουν ότι ο ιδανικότερος τρόπος παραγωγής υδρογόνου, είναι από την «επεξεργασία» του νερού με τη χρήση ανανεώσιμων πηγών ενέργειας. Αν αυτό ισχύει, τότε η Ελλάδα έχει όλες τις «τυπικές» προδιαγραφές για να κερδίσει το στοίχημα του υδρογόνου.

Στη χώρα «όπου ανθεί φαιδρά πορτοκαλέα» (και πολλά άλλα ζιζάνια, δυστυχώς...) αφθονούν οι ανανεώσιμες πηγές ενέργειας που μπορούν να χρησιμοποιηθούν για την παραγωγή υδρογόνου: ειδικά ο ήλιος και ο άνεμος δεν μας έλειψαν ποτέ.

Αν το αιολικό και το ηλιακό δυναμικό της χώρας αξιοποιηθούν στοιχειωδώς, η Ελλάδα μπορεί να γίνει παραγωγός υδρογόνου και ενέργειας από αυτό στα επόμενα χρόνια, λύνοντας πολλά από τα σημερινά μας προβλήματα, συμπεριλαμβανομένων των οικονομικών και περιβαλλοντικών.

Το θέμα είναι αν θα το καταλάβουμε έγκαιρα.